Soạn bài Hồn trương ba da hàng thịt

Chương trình soạn văn lớp 12
Câu 1: Hồn Trương Ba da hàng thịt là một vở kịch có nội dung triết học với nghệ thuật ẩn dụ về mối quan hệ giữa linh hồn và thể xác và cách giải quyết mối quan hệ ấy nhằm để hoàn thiện nhân cách và có cách sống đúng đắn. Trong đoạn trích này xác hàng thịt tỏ ra lấn lướt hồn Trương Ba, nặng lời sỉ nhục hồn Trương Ba. Hồn Trương Ba đau đớn khổ sở tột cùng và thấy không chịu đựng được nữa.
Ở đây xác anh hàng thịt là ẩn dụ về thể xác của con người.
Thể xác và linh hồn của con người.
Thể xác và linh hồn là hai phần, hai thực thể có quan hệ gắn bó hữu cơ với nhau làm nên một con người. Theo quan niệm của nhiều người, thể xác là nơi trú ngụ của linh hồn, còn linh hồn tạo nên sự sống, sự hoạt động của thể xác. Tuy nhiên thể xác cũng có tính tương đối độc lập của mình. Nếu linh hồn yếu đuối, không giữ vững được ý chí, thì những đòi hỏi, những yêu cầu của thể xác có thể tác động đến linh hồn khiến bản chất của linh hồn thay đổi. Có thể nói cuộc đấu tranh giữa hồn và xác là nhằm đạt tới sự thống nhất, hòa hợp để con người hoàn thiện nhân cách làm chủ bản thân mình. Cuộc đối thoại giữa xác anh hàng thịt và hồn Trương ba cũng chính cuộc đấu tranh giữa linh hồn và thể xác của một con người.
Câu 2: Qua lớp Trương Ba và gia đình (vợ, con dâu, cháu gái) tính cách Trương Ba có nhiều thay đổi.
Phải mang xác anh hàng thịt, hồn Trương Ba trở nên thô vụng hơn bằng chứng là anh đã làm gãy cây, gãy diều….
Hồn Trương Ba trở nên xa lạ hơn đối với những người thân . Vợ anh muốn bỏ đi để “ông được thảnh thơi… với cô vợ người hàng thịt”. Cháu nội gái anh không nhận vì “ông nội đời nào thô lỗ phũ phàng như vậy”. Rồi ngay đến cô con dâu, người được xem thông cảm với anh hơn cả cũng thấy bố chồng mình mỗi ngày một đổi khác dần, mất mát dần”.
Chính vì cũng nhận ra những điều này, hồn Trương Ba thấy mình không thể sống như thế được nữa. Anh không thể khuất phục trước thể xác và tự đánh mất chính mình được (độc thoại cuối lớp hồn Trương Ba và gia đình)
Câu 3: Sau khi Trương Ba xin trả lại xác cho anh hàng thịt thì Đế Thích định cho hồn ông nhập vào cu Tị nhưng Trương Ba từ chối. Vì ông không thể tái diễn bi kịch sống trong thân xác mượn của người khác: “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi trọn vẹn”.
Vì thế ông đã xin Đế Thích cho cu Tị được sống lại còn mình thì xin được chết cho dù Đế Thích có nói rõ cho ông được biết, được thấy tất cả cái sự hư vô khủng khiếp của cái chết.
Câu 4.
Bị dồn vào sự đau khổ cùng cực là tự mình ý thức được sự tha hóa của mình, hồn Trương Ba không thể nào chịu đựng được cái sự việc: bị thân xác anh hàng thịt sỉ nhục, bọn cường hào nhũng nhiều, nhìn thấy con trai mình hư hỏng mà không sao dạy dỗ được lại bị bao người thân chê trách lánh xa vì như lời con cô dâu mỗi ngày thầy một đổi khác dần, mất mát dần, tất cả cứ như lệch lạc, nhờ mờ dần đi”. Ông bộc bạch như thế này còn khổ hơn là cái chết. Mà không phải chỉ một mình tôi khổ. Những người thân của tôi sẽ còn phải khổ vì tôi”.. Từ đó Trương Ba đã đi đến quyết định trả lại thân xác cho anh hàng thịt, còn mình thì chấp nhận cái chết vĩnh viễn, một quyết định sáng suốt và đúng đắn thể hiện một lẽ sống cao đẹp. Đoạn kết nhiều ý nghĩa và đầy chất thơ. Đặc biệt là có dư ba với hình ảnh của sự sống vẫn nẩy nở (vườn cây, hai đứa trẻ, hạt na gieo) và sự bất tử của linh hồn trong sự sống, trong lòng người (lời Trương Ba nói với vợ).

Bài này đã được đăng trong Soạn bài SGK. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.