Soạn bài Giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt

Sự trong sáng là một trong những phẩm chất cao đẹp của tiếng Việt Phẩm chất đó được biểu hiện ở ba phương diện cơ bản:
- Tính chuẩn mực có quy tắc.
- Sự không lai căng, lạm dụng ngôn ngữ khác.
- Phẩm chất văn hóa, lịch sử của lời nói.
Luyện tập.
Bài tập1.
Muốn thấy được tính chuẩn xác trong việc sử dụng từ ngữ của Hoài Thanh và Nguyễn Du, chúng ta cần đặt các từ ngữ trong mục đích chỉ ra những nét tiêu biểu trong diện mạo hoặc tính cách các nhân vật Truyện Kiều cùng lúc đó đối chiếu, so sánh với các từ tương đương, gần nghĩa, đồng nghĩa mà các nhà văn đó đã không sử dụng.
Hai nhà văn đã sử dụng các từ ngữ sau đây:
- Kim trọng: rất mực chung tình
- Thúy vân: cô em gái ngoan
- Hoạn Thư: ngườio đàn bà bản lĩnh khác thường, biết điều mà cay nghiệt.
- Thúc Sinh: sợ vợ
- Từ Hải: chợt hiện ra, chợt biến đi, như một vì sao lạ
- Tú Bà: nhờn nhợt màu da.
- Mã giám sinh: mày râu nhẵn nhụi.
- Sở Khanh: chải chuốt dịu dàng.
- Bạc Bà, Bạc Hạnh: miệng thề xoen xoét.
Để thấy được mức độ chuẩn xác của việc dùng các từ ngữ trên ta dùng cách: Đối với mỗi từ ngữ dùng cho mỗi nhân vật nêu trên ta có thể hồi tưởng lại những chi tiết tiêu biểu trong Truyện Kiều gắn với từng nhân vật đó mà Nguyễn Du đã viết.
Bài tập 2
Đặt lại các dấu câu vào vị trí thích hợp để đảm bảo sự trong sáng của đoạn văn sau đây của Chế Lan Viên đã bị lược bỏ các dấu câu:
“Tôi có lấy ví dụ về một dòng sông. Dòng sông vừa trôi chảy; vừa phải tiếp nhận – dọc đường của mình – những dòng nước khác. Dòng ngôn ngữ cũng vậy – một mặt nó phải giữa bản sắc cố hữu của Người, nhưng nó không được phép gạt bỏ, từ chối những gì mà thời đại đem lại.
(Chế Lan Viên)
Bài tập 3
- Từ Microsoft là tên riêng của một công ty, từ cocoruder là danh từ tự xưng nên giữ nguyên.
- Từ file cần thay bằng tiếng Việt là tệp tin. Từ hacker có thể thay bằng từ tiếng Việt là kẻ đột nhập trái phép cho dễ hiểu.

Bài này đã được đăng trong Soạn bài SGK. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.