Soạn bài Người trong bao của Sê khốp

Soạn bài: Người trong bao
1. Hình tượng “người trong bao” nhân vật bê li cốp.
- Chân dung Bê li cốp: Điển hình cho kiểu người cổ, thu mình vào trong một cái vỏ, một thứ “bao có thể năn cách, bảo vệ mình khỏi những ảnh hưởng của cuộc sống bên ngoài chân dung bê li cốp được vẽ bằng những nét kì quái nhưng rất cụ thể.
+ Lúc nào, cũng “giày cao su”, “cầm ô”, “mặc áo bành tô , ấm côt bông” giúp hắn bao bọc, giấu mình.
+ Mọi vật dụng đều để trong những chiếc bao: ô, chiếc đồng hồ quả quýt, con dao nhỏ, cả bộ mắt.
+ “Hắn đeo kính râm, mặc áo bông chân, lỗ tai đều nhét bông và khi ngồi lên xe ngựa thì bao giờ cũng cho kéo mũ lên – hắn khonog muốn nhìn, không muốn nghe, không muốn để thế giới bên ngoài tiếp xúc với con người hắn. Quả là một sự thu người tuyệt đối và đó cũng chính là khát vọng mãnh liệt của hắn.
+ Ngay trong ý nghĩa hắn cũng cố giãn vào bao, không bao giờ hắn có ý kiến riêng trước bất cứ vấn đề nhỏ, to nào.
- Tính cách Bê li cốp.
+ Nhút nhát, ghê sợ kinh tai nhưng lại ngợi ca quá khứ, ngợi ca, những gì không bao giờ có thật.
+ Chỉ thích sống với những “cái rõ ràng” như thông tư chỉ thị – cách sống giáo điều, dập khuôn như một chiếc dây vô hồn.
+ Lúc nào, cũng lo lắng, sợ hãi “nhớ lại xảy ra cho gì” – hắn luôn tự say điên, phóng đoán để tự tạo nên nỗi sợ hãi cho mình. Điều đó càng làm nổi bật tính cách, hèn nhát, quái đảm của hắn.
+ Tính cách kì quái thể hiện trong sinh họat, đời sống tình cảm: buồng ngủ, quan hệ với đồng nghiệp, chuyện tình yêu muộn.
+ Một con ngưoiừ hèn nhát, cô độc, giáo điều, luôn thu mình trong vỏ bọc nhưng lại cảm thấy hài lòng, thỏa mãn với lối sống cổ lỗ của mình. Anh ta tự nguyện, tự giác tuân thủ lối sống trong bao một cách nghiêm túc và vì vậy anh ta chẳng cảm nhận được thái độ ghê sợ, kinh ghét của mọi người đối với mình. Bê li cốp không hiểu cuộc sống và con người anh ta, chỉ dám tìm về trong quá khứ, thu mình một cách cô độc” trong bao” tự mình làm khổ mình, làm khổ mọi người
- Lối sống của Bê li côp ảnh hưởng mạnh mẽ và dai dẳng đến cuộc sống tinh thần và họat động của mọi người trong thành phố.
+ Thái độ thân thương, đa nghi khiến hắn luôn xét nét cuộc sống và hành vi của mọi người. Mọi người sợ hắn “sợ nói to, sợ gửi lại làm quen, sợ đọc sách, giúp đỡ người nghèo, dạy học chữ… Hắn khống chế cả trường, cả thành phôsuoots mười lăm năm dai dẳng.
+ Côvalenco ghét cay ghét đắng Bê li côp. Anh đã bị Bê licôp chỉ trích là sống “buông thả”, không có “thể thống” khi anh mặc áo thêu ra đường, đi ngoài phố còn cầm theo sách này sách nọ, lại còn cưỡi xe đạp khi chưa có chỉ thị cho phép. Lối giáo huấn máy móc của hắn khiến côvanlenco khó chịu dẫn đến gây gổ, to tiếng với hắn, đẩy hắn ngã xuống cầu thang.
+ Ngay cả khi Bêlicôp chết ảnh hưởng lối sống đõ vẫn còn dai dẳng bởi vì hắn điển hình cho một khiểu người, một hình tượng xã hội đã và đang tồn tại trong cuộc sống của một bộ phận thực dân Nga cuối TK XIX.
2 Cái chết của Bê li côp bất ngờ nhưng tất yếu, phù hợp với tính cách của hắn.
Việc hắn bị côvanlencô đẩy ngã xuống cầu thang đã bị vanrenca nhìn thấy. Valenca còn “cười phá lên”, “cười âm vang, lảnh lót”. Điều kinh khủng nhất của hắn là trở thành trò cười cho thiên hạ, mà trước hết là tiếng cười của varen ca. Hắn ghét và hắn được nằm trong quan tài “cái bao” bền vững nhất, đó là khát vọng mãnh liệt – kì dị cả đời Bêlicôp.
- Khi bê li côp còn sống mọi người sợ hãi, căm ghét, bị ám ảnh. Khi hắn chết mọi người cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái. Nhưng không đựơc bao lâu thì cuộc sống lại diễn ra như cũ nặng nề, mệt nhọc, vô vị, trù túng…
- Nhà văn muốn nói đến thực dân dai dẳng, nặng nề của kiểu người Bê li cốp, đã ám ảnh đầu độc bầu không khí trong sạch lành mạnh kìm hãm xự tiến bộ của xã hội nước Nga đương thời. Nhà văn muốn thức tỉnh mọi người “không thể sống như thế mãi được”.
3. Ý nghĩa tư tưởng nghệ thuật của hình ảnh “cái bao”
- “Cái bao” là một sáng tạo của tác giả. Kiểu người trong bao, lối sống trong bao – đó là sự thu mình trong lối sống hèn nhát cá nhân, ích kỉ tầm thường
* Tư tưởng truyện ngắn.
- Êm ấm, phê phán lối sống trong bao.
- Kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cách sống: sống tự nhiên lành mạnh, trong sáng, có ý nghĩa cao đẹp hơn.
4. Đặc sách nghệ thuật
- Ngôi kể: Nhân vật trong truyện đồng thời là người kể chuyện ở ngôi I. Tác giả giữ ngôi 2 kể lại câu chuyện của Pu-nơ-kin. Phát triển tính chân thật, khách quan cho câu chuyện
- Giọng kể trầm tĩnh, bình thản, khách quan nhưng bên trong đầy chăn trở, bức xúc.
- Xây dựng nhân vật vừa cụ thể vừa khái quát, tính cách nhân vật kì quái mà vẫn chân thực.
- Hình ảnh “cái bao” câu nói lặp đi lặp lại của nhân vật”Nhớ lại xảy ra việc gì thì sao” có giá trị nghệ thuật cao.
5. Ý nghĩa thời sự của “người trong bao”
- Lối sống trong bao vẫn tồn tại trong xã hội ngày nay, trong học đường, hèn nhát,ích kỉ, giáo điều, hèn hạ trước quyền lực.
- Còn bày tỏ thái độ tình cảm
+ Phê phán, chỉ trích, không đồng tình với lối sống đó.
+ Xây dựng lối sống lành mạnh, tran hòa với mọi người, sống theo chuẩn mực văn học, đạo đức của cộng đồng hiện đại.

Bài này đã được đăng trong Soạn bài SGK. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.