Sự nghiệp sáng tác văn học của Hồ Chí Minh

Sự nghiệp sáng tác văn học của Hồ Chí Minh

Đề bài:

  • Hãy nêu những nét chính trong sự nghiệp sáng tác văn học của Hồ Chí Minh.

Bài làm:

Hồ Chí Minh không chỉ là nhà yêu nước, nhà cách mnagj vĩ đại của dân tộc mà còn là nhà thơ, nhà văn hóa lớn. Cùng với sự nghiệp cách mạng, Người còn để lại một sự nghiệp văn học lớn lao về tầm vóc, phong phú về thể loại, đặc sắc về phong cách nghệ thuật.

ho-chi-minh-su-nghiep-van-tho-cua-bac

Từ thập nên đầu của thế kỉ XX, các bài văn chính luận mang bút danh Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp đăng trên tờ báo “Nhân đạo”, “Người cùng khổ”, “Đời sống thợ thuyền”. Đặc biệt là tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” xuất bản lần đầu tiên ở Pari năm 1925. Những tác phẩm này lên án chính sách tàn bạo của chế độ thực dân Pháp đối với các nước thuộc địa, kêu gọi những người nô lệ bị áp bức liên hiệp lại, đoàn kết đấu tranh. Như vậy mục đích của văn chính luận giai đoạn này là đấu tranh chính trị, tấn công trực diện kẻ thù hoặc thẻ hiện những nhiệm vụ cách mạng cụ thể qua từng chặng đường lịch sử.
“Tuyên ngôn Độc lập” Người đọc sáng ngày 2/9 tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội không chỉ là một văn kiện mang ý nghĩa lịch sử trọng đại mà còn là một áng văn chính luận tiêu biểu mẫu mực giàu tính thuyết phục và nhân văn.

Ngoài ra Bác còn viết “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”(1946), lời kêu gọi chống Mĩ cứu nước: “Không có gì quý hơn độc lập tự do” (1966), “Di chúc” (1969) là những văn kiện quan trọng được viết trong những giờ phút đặc biệt của dân tộc, văn phong vừa hào sảng vừa tha thiết làm rung động trái tim hàng triệu người Việt Nam yêu nước. Những áng văn chính luận của Người không chỉ viết bằng lí trí sáng suốt, trí tuệ sắc sảo mà còn bằng cả tấm lòng yêu ghét nồng nàn của một trái tim vĩ đại.

Ngoài văn chính luận, Hồ Chí Minh còn có nhũng truyện ngắn, truyện vui, truyện viễn tưởng, tiểu phẩm châm biếm…Những tác phẩm tiêu biểu như “Pa-ri”(1922), “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”(1922), “Bản án chế độ thực dân Pháp”(1922), “Đồng tâm nhất trí”(1922), “Vi hành”(1923), “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”(1925)., kịch “Con rồng tre” (1925). Viết những truyện ngắn này Nguyễn Ái Quốc đều nhằm mục đích tố cáo tội ác, dã man, bản chất tàn bạo, xảo trá của bọn thực dân và phong kiến tay sai đối với nhân dân lao động các nước thuộc địa, đồng thời đề cao nhũng tấm gương yêu nước và cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp, Bác viết truyện “Giấc ngủ mười năm” giàu tính lãng mạn và lạc quan cách mạng. Người còn viết một số tác phẩm kí như: “Nhật kí chìm tàu”(1931), “Vừa đi đường vừa kể chuyện”(1936).

Di sản thơ ca phong phú của Hồ Chí Minh gồm hai loại: thơ ca tuyên truyền cách mạng và thơ ca viết với cảm hứng trữ tình. Loại thơ tuyên truyền được Người sáng tác từ rất sớm và khá liên tục, rất đa dạng về hình thức thể loại. Người viết nhiều bài thơ với bút pháp giản dị nhằm tuyên truyền đường lối của Đảng và động viên nhân dân hăng hái tham gia cách mạng như: “Bài ca thợ thuyền”, “Bài ca dân cày”, “Bài ca thiếu niên”, “Bài ca du kích”, “Bài ca sợi chỉ”, …hay những bài thơ chúc tế hàng năm của Người có sức mạnh truyền cảm và có ý nghĩa đặc biệt.

Thơ của Bác nhiều nhất vẫn là mảng thơ trữ tình. Tên tuổi của nhà thơ Hồ Chí Minh gắn liền với tập thơ chữ Hán “Ngục trung nhật kí” (Nhật kí trong tù) – một tập nhật kí bằng thơ gồm 133 bài, viết trong thời gian Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch giam cầm từ mùa thu năm 1942 đến mùa thu năm 1943. Tập thơ tái hiện chân thực bộ mặt tàn bạo của chế độ nhà tù Quốc dân đảng và một phần hình ảnh xã hội Trung Quốc những nam 1942 – 1943 với ý nghĩa phê phán sâu sắc. “Nhật kí trong tù” là một bức chân dung tự họa của một tù nhân vĩ đại có tâm hồn vô cùng phong phú, cao đẹp trong hoàn cảnh thử thách chốn lao tù:Yêu nước thiết tha, khát khao tự do cháy bỏng, yêu thương con người, nhạy cảm với cảnh đẹp thiên nhiên; bất khuất, kiên cường, ung dung tự tại, tràn đầy niềm lạc quan.

Nói như Đặng Thai Mai: Đọc Nhật kí trong tù thực sự cảm thấy đứng trước một thi sĩ và một con người cao cả vĩ đại. Nhà văn Viên Ưng (Trung Quốc) khẳng định: Đã tìm thấy ở tập thơ “Một tâm hồn vĩ đại của bậc đại trí, đại nhân, đại dũng”. “Nhật kí trong tù” là một tập thơ đặc sắc đa dạng và linh hoạt về bút pháp, kết tinh giá trị tư tưởng và nghệ thuật thơ ca Hồ Chí Minh.

Trong thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ, Bác cũng viết nhiều bài thơ tức cảnh, trữ tình vừa có màu sắc cổ điển vừa mang tinh thần hiện đại và thể hiện một con người luôn mang nặng “nỗi nước nhà”. Nhưng phong thái Bác vẫn ung dung, tâm hồn giao thoa với thiên nhiên, thể hiện bản lĩnh của một nhà cách mạng làm chủ tình thế, tin tưởng vào tương lai. Tiêu biểu là các bài thơ: “Cảnh khuya”, “Báo tiệp”, “Nguyên tiêu”, “Tức cảnh Pắc Pó”, “Thượng sơn”, “Đi trên thuyền vô đáy”, …

Là một vĩ nhan suốt đời “chỏ có một ham muốn”, “ham muốn tột bậc”, đó là độc lập của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân, Bác không xem sự nghiệp văn thơ là sự nghiệp chính của mình, Bác cũng chưa bao giờ tự nhận mình là nhà văn, nhà thơ. Song không vì thế mà sự nghiệp văn thơ của Bác không trở thành di sản vô giá. Trái lại, văn thơ của Người là tiếng nói tâm hồn của một bậc “đại trí, đại nhân, đại dũng” (Viên Ưng) luôn luôn lạc quan, tin vào sức mạnh của chân lí và con người vươn tớ Chân – Thiện – Mĩ. Bởi thế, tiếng nói ấy chính là “lời non nước ” dành cho con cháu hôm nay và cả mai sau.

Sự nghiệp sáng tác văn học của Hồ Chí Minh
4 (79.81%) 210 votes