Phong cách nghệ thuật của Tố Hữu

Đề bài: Trình bày những nét chính trong phong cách nghệ thuật của thơ Tố Hữu

Bài làm:
Tố Hữu là nhà thơ chiến sĩ – thi sĩ, ông đến với thơ ca cách mạng cùng một lúc. Với Tố Hữu làm thơ trước hết là để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng cho lí tưởng của Đảng, cho nên thơ ông gắn bó chặt chẽ với cuộc đấu trah cách mạng, nên các chặng đường thơ cùng song hành với giai đoạn của cuộc đất tranh. Với Tố Hữu “tả tình hay tả cảnh, kể chuyện mình hay kể chuyện người viết về các vấn đề lớn hay sự việc nhỏ(…) là để nói cho được cái lí tưởng cộng sản ấy thôi” (Chế Lan Viên).
Nói đến phong cách nghệ thuật của một yếu tố nào đó là nói trên hai phương diện nội dung và hình thức. Nói một cách khác thì đó là sự thể hiện tài nghệ của người nghệ sĩ trong việc đưa đến cho người đọc một cái nhìn mới mẻ về cuộc đời thông qua những phương thức, phương tiện nghệ thuật mang đậm dấu ấn sáng tạo của cá nhân.
Thơ Tố Hữu là thơ trữ tình chính trị. Ông là nhà thơ của lẽ sống lớn của những tình cảm lớn, niềm vui lớn của cách mạng và con người cách mạng. Thơ ông thường khác những cảm hứng từ đời sống chính trị của đất nước. Xuân Diệu khẳng định: “Tố Hữu đã đưa thơ chính trị lên đến trình độ là thơ rất đỗi trữ tình”. Tố Hữu đã kế thừa sáng tạo dòng thơ cách mạng từ đầu thế kỉ XX của Phan Bội Châu, Phân Châu Trinh đem đến cho văn học cách mạng một tiếng thơ sôi nổi, mới mẻ, tràn đầy cảm hứng. Những bài thơ tiêu biểu cho phong cách trữ tình – chính trị là: Từ ấy, Việt Bắc, Bác ơi, Hoan hô chiến sĩ Điện Biên.
Thơ Tố Hữu gắn liền với khuynh hướng sử thi, cảm hứng lãng mạn. Thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi, chủ yếu đề cập tới những vấn đề có ý nghĩa lịch sử lớn lao và có tính chất toàn dân. Cái tôi trữ tình trong thơ Tố Hữu ngay từ đầu là cái tôi chiến sĩ, về sau càng trở thành cái tôi nhân danh cộng đồng, nhân danh Đảng và dân tộc. Nhân vật trữ tình trong thơ Tố Hữu là con người thể hiện tập trung những phẩm chất của giai cấp, của cộng đồng, đến cuộc kháng chiến chống Mĩ được nâng lên thành hình tượng anh hùng mang tầm với thời đại và lịch sử nhiều khi được thể hiện bằng bút pháp thần thoại hóa. Cảm hứng trong thơ Tố Hữu là cảm hứng lãng mạn, hướng vào tương lai, khơi dậy niềm vui, ngợi ca nghĩa tình cách mạng. Điều này thể hiện rõ trong các tập thơ “Việt Bắc”, “Gió lộng”, “Ra trận”, “Máu và hoa”.
Một nét đặc sắc của thơ Tố Hữu là giọng điệu tâm tình ngọt ngào tha thiết, giọng của tình thương mến. Giọng điệu ấy một phần được thừa hưởng từ điệu tâm hòn của con người xứ Huế. Nhưng cũng xuất phát từ quan niệm của nhà thơ: “Thơ là chuyện đồng điệu..thơ là tiếng nói đồng ý, đồng tình, tiếng nói đồng chí”. Nhà thơ dễ rung động với nghĩa tình cách mạng, đồng bào, đồng chí. Điều này thể hiện ở cách xưng hô, trò chuyện, tâm sự của tác giả với đối tượng, ví dụ: bạn đời ơi, hỡi người bạn, xuân ơi xuân, ..
Thơ Tố Hữu đậm đà tính dân tộc cả hình thức lẫn nội dung. Về thể thơ Tố Hữu sử dụng nhuần nhuyễn các thể thơ dân tộc (như lục bát, song thất lục bát, bốn chữ, năm chữ, bảy chữ) và có những sáng tạo làm phong phú thêm cho thể thơ này. Ngôn ngữ thơ là những lối nói quen thuộc, những cách so sánh ví von giàu hình ảnh hưng lại chứa đựng nội dung thời đại mới. Chiều sâu của tính dân tộc trong thơ Tố Hữu là ở nhạc điệu, đặc biệt phong phú về vần và những phối âm trầm bổng nhịp nhàng dễ ngâm dễ thuộc. Nghệ thuật thơ Tố Hữu nghiêng về tính truyền thống hơn là sự tìm tòi đổi mới theo hướng hiện đại hóa.
Có thể nói Tố Hữu là nhà thơ tiêu biểu cho khunh hướng thơ trữ tình – chính trị. Thơ Tố Hữu là một minh chứng sinh động cho sức cảm hóa của lí tưởng cộng sản và tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong đời sống tinh thần của dân tộc. Sứt hút của thơ Tố Hữu với nhiều thế hệ người đọc mấy chục năm qua chủ yếu là niềm say mê lí tưởng và tính dân tộc đậm đà trong cả nội dung và hình thức thơ ông.

Bài này đã được đăng trong Tác giả. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.